การสร้างความรู้ความเข้าใจเพื่อป้องกันการหลอกลวงทางออนไลน์ (Scammer) คือการตระหนักรู้เท่าทันกลโกง รู้จักวิธีเก็บรักษาข้อมูลส่วนตัว และปฏิบัติตามคาถาหลักคือ "ไม่เชื่อ ไม่รีบ ไม่โอน" รวมถึงการรู้วิธีแจ้งเหตุฉุกเฉินเพื่อระงับความเสียหายอย่างทันท่วงที
แนวทางปฏิบัติและการสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อป้องกันตัว มีรายละเอียดดังนี้ครับ:
1. รู้ทันรูปแบบกลโกงยอดฮิต มิจฉาชีพมักปรับเปลี่ยนรูปแบบให้เข้ากับสถานการณ์ปัจจุบัน โดยรูปแบบหลักๆ ที่พบได้บ่อย ได้แก่:
-
แก๊งคอลเซ็นเตอร์: แอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ (เช่น ตำรวจ, สรรพากร, ไปรษณีย์) ข่มขู่ว่าคุณมีส่วนพัวพันกับสิ่งผิดกฎหมาย
-
หลอกลวงการลงทุน: ชวนลงทุนให้ผลตอบแทนสูงเกินจริงในระยะเวลาอันสั้น
-
ฟิชชิ่ง (Phishing): ส่ง SMS หรืออีเมลแนบลิงก์ปลอม หลอกให้กรอกรหัสผ่าน OTP หรือข้อมูลบัตรเครดิต
-
หลอกขายสินค้าออนไลน์: นำสินค้ามาลดราคาต่ำกว่าความเป็นจริง แต่ไม่ส่งของ หรือส่งของปลอมมาให้
-
Romance Scam: ปลอมโปรไฟล์เป็นชาวต่างชาติหน้าตาดี ทักมาตีสนิทและหลอกให้โอนเงินช่วยเหลือ
2. หลักปฏิบัติเพื่อป้องกันตนเอง
-
ตั้งสติและห้ามรีบ: อย่าเพิ่งหลงเชื่อคำข่มขู่หรือข้อเสนอที่ดูดีเกินไป
-
ห้ามโอนเงิน: ไม่โอนเงินให้บุคคลที่ไม่เคยพบหน้าหรือไม่รู้จักตัวตนที่แท้จริงอย่างเด็ดขาด
-
ไม่คลิกลิงก์แปลกปลอม: ห้ามคลิกลิงก์จาก SMS หรืออีเมลที่ไม่น่าเชื่อถือ และห้ามดาวน์โหลดแอปพลิเคชันนอกเหนือจาก App Store หรือ Google Play Store
-
เก็บข้อมูลส่วนตัวเป็นความลับ: ข้อมูลบัตรประชาชน รหัสผ่าน เลขบัญชี และ OTP เป็นข้อมูลส่วนตัว ห้ามเปิดเผยให้ผู้อื่นทราบเด็ดขาด
-
ตรวจสอบก่อนเสมอ: หากอ้างว่าเป็นหน่วยงานรัฐหรือธนาคาร ให้โทรศัพท์ไปสอบถามที่เบอร์ทางการของหน่วยงานนั้นๆ โดยตรง
3. เมื่อตกเป็นเหยื่อต้องทำอย่างไร? หากรู้ตัวว่าโดนหลอกหรือโอนเงินไปแล้ว ให้ตั้งสติและรีบดำเนินการดังนี้:
-
รีบอายัดบัญชี: โทรติดต่อธนาคารที่คุณใช้โอนเงินทันที เพื่อระงับการเดินบัญชีปลายทาง
-
แจ้งความออนไลน์: เข้าไปแจ้งความผ่านเว็บไซต์ ศูนย์ปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยีสารสนเทศ (ศปอส.ตร.) ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
-
ติดต่อสายด่วน AOC: โทรสายด่วน 1441(ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์)เพื่อขอคำปรึกษาและประสานงานอายัดบัญชีม้า
-
ระวังเพจปลอม: ผู้เสียหายมักจะร้อนใจ โปรดระวังมิจฉาชีพที่ยิงโฆษณาหลอกซ้ำซ้อนว่า "รับจ้างตามเงินคืน" หรือ "รับแจ้งความออนไลน์"